Back to overview

Onder, door, over de Muur

Contributed by Toine Van Teeffelen on 10.07.2012:

July 2012

Bethlehem

Samen met een bezoekende Nederlandse musicus, Fedde, verken ik de Muur rond Aida kamp en het Graf van Rachel voor mogelijkheden om nieuwe series Muurposters te plaatsen. De posters vertellen persoonlijke verhalen van lijden en veerkracht of soemoed. Sommige plaatsen die we zien zijn echt troosteloos, vlakbij verwaarloosde tuinen en een oude industriele bouwval.

Ineens zien we twee tunnels onder de Muur. Allebei kruipen we erdoorheen. Aan het eind versperren traliehekken de doortocht. Een vreemde ervaring toch, kruipen onder de Muur. Het lied van Johnny Cash blijft in mijn hoofd steken: “The walls of a prison will never hold me,” over een gevangene die een gang onder de gevangenismuur graaft. Een van de oudere Muurposters vertelt het verhaal van een Palestijnse arbeider die om een checkpoint te ontwijken zich een weg baande door een rioleringstunnel. Die poster moet hier ook hangen, dat is duidelijk. Ook trouwens een geschikte plek voor theater.

Niet alle nieuwe posters zijn verhalen. Sommige zijn oude foto’s van het Graf van Rachel, die ontwijde plek in noord-Betlehem die nu buiten bereik en buiten zicht is van de plaatselijke Palestijnen. We gaan uitvergrote oude foto’s op de Muur bevestigen, op zo’n manier dat het lijkt alsof je door ramen kijkt. Alsof je door de Muur naar een verstild verleden kijkt – met foto’s van het Graf van Rachel uit de Ottomaanse, Britse, en Jordaanse tijd en natuurlijk enkele foto’s van de laatste decennia. Op het moment herinneren mensen zich nog maar ternauwernood hoe het Graf van Rachel eruit zag. Het verdwijnt uit het gemeenschappelijke geheugen.

Ook worden niet alle posters op de Muur geplaatst. Sommige posters, die over landonteigeningen, zullen te zijner tijd op prikkeldraad worden geplaatst – het prikkeldraad dat de landerijen omheind van de 182 eigenaars die vorig jaar “afwezig” waren verklaard (omdat ze sinds jaren niet naar hun land mochten) en wiens land straks voor Israelische bestemmingen wordt gebruikt.

Het beroep van Fedde is de rol van geluid te onderzoeken met het oog op het scheppen van electronische klanklandschappen. Zijn verblijf hier staat in het teken van het verzamelen van geluiden voor een Kerst DVD waarbij Palestijnen het Bijbelse verhaal rond de geboorte van Jezus “tussen de Muren” spelen. Hij verkent echter ook de rol van geluid voor het Muurpostermuseum. In de vroege ochtend registreert hij de oppressieve geluiden van de checkpoint waar honderden arbeiders wachten – het piepend geknars van draaihekjes, het geluid van de loudspeakers met orders van Israelische soldaten, de intimiderende atmosfeer – maar op andere momenten vangt hij de levende geluiden van de markt, de kerkklokken, de oproep tot het moslimse gebed, en het overal aanwezige zomerse geluid van de krekel.

Sommige geluiden kunnen een “bevrijdende” klank krijgen omdat hij in staat is zijn software te gebruiken om geluiden te transformeren. Het krekelorkest kan worden gemanipuleerd naar hogere tonen of meer volume en ritme. Ik moet denken aan de componist Olivier Messiaen die de bossen in trok om zich te laten inspireren door het vogelgetjilp. Fedde vertelt dat Messiaen niet de enige componist was die zich door natuurgeluiden liet leiden. Is het straks niet mogelijk om met technisch vernuft zingende vogels te horen opvliegen of een menselijke stem te horen die over de Muur heentrilt, meegedragen door de wind?

De vogel moet zeker een plaats vinden in het simpele en goedkope museum. Een nieuwe verhalenposter gaat over de droom van een kind dat over grenzen heenvliegt, en een ander over een paar meisjes die het verhaal vertellen van een vogel die de vredesdroom van een gedode jongen meeneemt om diens boodschap te verspreiden. Onlangs werkte mijn broer Paul samen met enkele vrouwen van het Soemoed Verhalenhuis aan een klein Muurproject. Samen schiepen ze vogelnesten met stenen eieren – symbool van leven – tegen de achtergrond van rode kruisen op de Muur – symbool van lijden.

There are no comments. Add one!