Back to overview

De Tweede Stap

Contributed by Toine Van Teeffelen on 24.12.2014:

24 December 2014

Toine van Teeffelen

Bethlehem

Een flits van dat gevoel van vrede op aarde, helend en verbindend, hebben we wel deze dagen. Vandaag zien we Palestina in de straten van Bethlehem. In het gevolg van de patriarch trekken vele scouts de stad binnen, vanuit allerlei plaatsen, en van allerlei kerken en christelijke denominaties en ook met moslimse groepen. Tamer is er, met de grote drum.

Mary gaat naar de qijaame, de Heilig Grafkerk die hier de Opstandingskerk heet. Ze is een verminderd veiligheidsrisico en heeft nu een permit van drie maanden om de hoofdstad van haar land te bezoeken. Jara gaat ook naar Jeruzalem. Ze ziet onderweg dat het in Bethlehem vol Palestijnse soldaten is. Sommigen schieten over de hoofden van Palestijnse demonstranten bij de Muur rond het Graf van Rachel, zegt ze.

Kerst betekent voor Palestijnse christenen een korte break met de werkelijkheid. Je hebt het nodig, maar het maakt ook onrustig. Teveel luide Kerstliedjes op straat, en ze beginnen hol te klinken.

De Europese discussie over de erkenning van Palestina creeert ook een soort optmisme dat bij ons gepaard gaat met onrust. Gisteren liet ik Jara een artikel in NRC Handelsblad zien van twee PvdA’ers die pleiten voor erkenning van Palestina, als onderdeel van vredesonderhandelingen. Jara bereidt zich alvast een beetje op het diskussieklimaat in Nederland voor, want na haar eindexamen volgend jaar gaat ze er waarschijnlijk studeren.

In het geval van Palestina is er altijd een gapende kloof tussen de retoriek van de wereldgemeenschap, zeker ook de EU, en de daden van Israel op de grond. Vanaf de Verklaring van Venetie in 1980 zijn in de EU allerlei frasen ontwikkeld om goede intenties uit te drukken: bv. “volledig” zelfbeschikkingsrecht, pleidooien voor een “soevereine” en nu “contigue” staat. En natuurlijk veel “vrede” en “vredesonderhandelingen.” De woorden doen aan als een symbolische bezwering. Wanneer je ze maar vaak genoeg herhaalt ga je zelf geloven dat ze op de grond effect hebben, Dat is niet het geval. Hoe meer Palestina erkend wordt, hoe meer het op de grond dreigt te verdwijnen.

Die verdwijning houdt vooral fragmentatie in. In Bethlehem heb je Israelische vergunningen nodig om naar Jeruzalem te gaan; de gebieden rond nederzettingen zijn niet toegankelijk, de Jordaanvallei is voor een groot deel niet toegankelijk. Er is een fragmentatie van ‘categorieen’ Palestijnen. Elke groep Palestijnen heeft een min of meer permanente aparte status van Israel toebedeeld gekregen: Palestijnen in de West Bank, in Jeruzalem, Palestijnen met Israelisch paspoort, Palestijnen met een VN kaart, Palestijnen aan de verkeerde kant van de Muur maar nog binnen de West Bank – allemaal met hun eigen problemen en identiteisbewijzen en permits.

Dit jaar zie je dat langzamerhand het “gebied C’ van de West Bank dat onder volledige Israelische controle is een aparte status krijgt. Straks wordt die 60% van de West Bank wellicht geannexeerd bij Israel. Palestijnen trekken eruit weg, gaan naar de steden die meer en meer eilandjes vormen.

Er is de zichtbare, deprimerende fragmentatie van het land met alle obstakels en checkpoints. En er is de fragmentatie in de Palestijnse politieke stellingnames zelf die maar met moeite kan worden toegedekt. Het is niet onlogisch dat je verschillende politieke posities krijgt in de West Bank en Gaza wanneer er geen natuurlijk contact tussen die gebieden mogelijk is.

Ben Goerion, de eerste premier van Israel zei eens: “Het is niet van belang wat de goyim [niet-joden] zeggen, maar wat de joden doen.” Dat gezegde wordt door de Israelische regering op eigen, systematische wijze ingevuld, zonder retoriek. De koloniseringspolitiek gaat door. De lijn van de internationale verklaringen gaat de ene kant uit, op de grond is er een heel andere richting.

Daarom is niet de erkenning van Palestina zo belangrijk, al is het een eerste stap. Natuurlijk, je hoort graag vrolijke muziek en een indringende roep om vrede, zoals bij de Kerst. Maar het gaat om de tweede stap. Wanneer je een staat erkent die onder bezetting dreigt te verdwijnen dan moet je de omstandigheden die maken dat hij er niet is, aanpakken. Anders hangt die erkenning in de lucht, em werkt zelfs contraproductief, want je denkt dat je wat doet en je doet in feite niets.

Hopen, dromen en goede woorden zijn op zich nodig, niet alleen met de Kerst. Ze geven levensadem, en wilskracht in de politiek. Maar ze zijn er wel om scherper naar de realiteit te kunnen kijken en deze te veranderen, niet om de andere kant op te kijken of om je het zicht op de werkelijkheid te ontnemen.

There are no comments. Add one!